Leiderschap zonder mandaat
Besluiten schuiven.
Niemand bewaakt de grens.
Iedereen doet wat nodig is. Maar niemand bewaakt het geheel.
Je merkt het vaak in kleine momenten.
Een besluit dat genomen lijkt — en een week later toch weer terugkomt.
Formeel heb je de rol.
Informeel draag je het systeem.
Of andersom.
Dan klopt leiderschap niet meer.
Positie, mandaat en verantwoordelijkheid vallen niet meer samen.
Wat er gebeurt, sluit niet aan bij hoe de organisatie is ingericht, maar volgt het ingesleten patroon.
Besluiten keren terug.
Mandaten blijven vaag.
Verantwoordelijkheden verschuiven.
Iemand kijkt eerst naar jou voordat hij of zij zich uitspreekt.
Terwijl verantwoordelijkheid bij die persoon is belegd.
Je voelt druk.
Maar geen richting.
Dat kost energie. En vertraagt alles wat je probeert te sturen.
Wat er feitelijk gebeurt
Wat nodig is, is eerst zien wat er feitelijk gebeurt.
Wie neemt het over?
Waar wordt gewacht?
Waar valt het stil?
Dat wordt meestal binnen tien minuten zichtbaar.
Je ziet direct het verschil tussen wat bij de rol hoort —
en wat ontstaat omdat iemand het overneemt.
Vaak weet iedereen hoe het zit.
Maar spreekt niemand het uit.
Pas daarna ontstaat ruimte om te begrenzen.
Om mandaat te verhelderen.
En verantwoordelijkheid weer te laten landen.Dit werk is systemisch van aard.
Hoe dit zichtbaar wordt in de praktijk
We werken met wat er nu speelt.
We kijken wat er gebeurt.
Waar de formele lijn wordt onderbroken.
Waar iemand het overneemt.
Waar het stilvalt.
Hier zie je direct:
- waar het mandaat ligt
- wie beslist
- wat bij jou hoort — en wat niet
Soms volstaat een whiteboard en een scherpe vraag.
Soms kijken we naar de verhoudingen in de ruimte.
Altijd concreet.
Waar we naartoe werken:
besluiten die blijven staan
en samenwerking zonder ruis.
Dit wordt vaak executive coaching genoemd,
maar in de kern gaat het om leiderschapscoaching op het niveau van positie en mandaat.
In mijn werk als leiderschapscoach in Den Haag zie ik dit regelmatig terug.
Wanneer positie niet helder is
Als positie niet helder is, ontstaat er compensatie.
Je gaat trekken.
Of duwen.
Of wachten.
In teams zie je het direct terug.
Besluiten worden buiten de tafel genomen.
En binnen de tafel bevestigd.
Rollen blijven bestaan.
Maar functioneren anders.
Wat helpt, is niet groot.
Maar precies.
- Benoem per onderwerp wie beslist
- Maak onderscheid tussen opdrachtgever, beslisser en beïnvloeder
- Spreek uit wat je wel en niet draagt
Dit is geen proceshygiëne.
Dit is ruggengraat.
Voor teams en directies kan management team begeleiding helpen om die scherpte vast te houden.
Hoe een traject eruitziet
We beginnen altijd bij wat er nu speelt.
Een besluit dat blijft terugkomen.
Een spanning in het MT.
Een project dat niet landt.
We brengen de rollen in kaart.
Formeel en informeel.
Soms is één gesprek genoeg.
Soms zijn er meerdere nodig.
Sessies duren 90 minuten.
Meestal in Den Haag, soms online.
Een traject loopt vaak over 6 tot 8 gesprekken.
Met ruimte ertussen.
Zodat zichtbaar wordt wat er verandert.
In hoe je spreekt.
In hoe je besluit.
In wat je wel — en niet meer — draagt.
Werken met teams en managementteams
In teams worden patronen zichtbaarder.
Wat individueel nog te dragen is,
wordt collectief instabiel.
Taken verschuiven zonder dat iemand het uitspreekt.
Eén persoon neemt te veel gewicht.
Een ander verdwijnt naar de achtergrond.
Besluiten ontstaan buiten de tafel.
En worden binnen de tafel herhaald.
Daar werk ik met wat er tussen mensen gebeurt.
Niet met wat iemand individueel moet veranderen.
We maken zichtbaar:
- waar verantwoordelijkheden liggen
- waar mandaat ontbreekt
- waar rollen verschuiven
En herstellen dat — precies waar het schuurt.
Volgende stap
Merk je dat besluiten blijven terugkomen?
Of dat je positie niet helder is?
Dan blijft dit zich herhalen.
Plan een gesprek.
Dan maken we zichtbaar wat er speelt — en wat nodig is om beweging te krijgen die blijft staan.
